Ruhsal Travma Nedir?
Bazı yaşantılar, üzerinden uzun zaman geçse bile düşüncelerimizi, duygularımızı ve günlük yaşamımızı etkilemeye devam edebilir.
Ruhsal travma, kişinin güvenlik duygusunu derinden sarsan, baş etmekte zorlandığı veya yoğun tehdit altında hissettiği yaşantıların ardından ortaya çıkabilen psikolojik etkileri ifade eder.
Deprem, trafik kazası, şiddet, cinsel saldırı, savaş ve yaşamı tehdit eden olaylar travmatik stres tepkilerine yol açabilir. Bununla birlikte aynı olayı yaşayan herkesin verdiği tepki aynı değildir.
Travmatik Yaşantılar Kişiyi Nasıl Etkiler?
Travmatik bir yaşantının ardından bazı kişilerde şu güçlükler görülebilir:
- Olayı istemeden tekrar tekrar hatırlamak
- Kâbuslar veya uyku sorunları yaşamak
- Sürekli tetikte hissetmek ve kolay irkilmek
- Olayı hatırlatan yerlerden, kişilerden veya düşüncelerden kaçınmak
- Yoğun korku, öfke, suçluluk veya çaresizlik hissetmek
- İnsanlara güvenmekte ve günlük yaşama yeniden uyum sağlamakta zorlanmak
Bu tepkiler travmatik olayların ardından görülebilir; ancak tek başlarına travma sonrası stres bozukluğu yaşandığı anlamına gelmez.
Travmanın Etkileriyle Nasıl Çalışılır?
Travmatik yaşantıların psikolojik etkileriyle çalışırken kişinin yaşadığı olay kadar, bu olayın bugün yaşamını nasıl etkilediğini anlamak da önemlidir.
Psikolojik görüşmelerde kişinin duygusal tepkileri, düşünceleri, kaçınma davranışları ve günlük yaşamında karşılaştığı güçlükler değerlendirilir.
Travma sonrası stres belirtilerinde travma odaklı bilişsel davranışçı yaklaşım ve EMDR gibi bilimsel dayanağı bulunan yaklaşımlardan yararlanılabilir. Uygun yöntem, kişinin ihtiyaçlarına ve uygulayıcının yetkinliğine göre belirlenir.
Gerektiğinde psikiyatrik değerlendirme ve diğer sağlık uzmanlarıyla iş birliği de sürecin bir parçası olabilir.
