Panik Bozukluk Nedir?
Bazen kalbimiz hızla çarpar, nefes almakta zorlanırız veya kontrolümüzü kaybedecekmişiz gibi hissederiz. Bu belirtiler aniden ve yoğun biçimde ortaya çıktığında kişi kalp krizi geçirdiğini, bayılacağını ya da başına kötü bir şey geleceğini düşünebilir.
Panik atak, yoğun korku veya rahatsızlığın kısa sürede yükseldiği, belirgin bedensel ve zihinsel belirtilerin eşlik edebildiği bir durumdur.
Panik bozuklukta ise tekrarlayan, beklenmedik panik atakların ardından yeni bir atak yaşama korkusu veya atakları önlemeye yönelik davranış değişiklikleri gelişebilir.
Panik Bozukluk Nasıl Bir Döngü Oluşturur?
Panik bozukluk yaşayan kişiler, zamanla bedensel duyumlarına daha fazla dikkat etmeye başlayabilir.
Örneğin kalp atışının hızlandığını fark eden biri, bunu ciddi bir tehlikenin işareti olarak yorumlayabilir. Bu düşünce kaygıyı artırırken kaygının yarattığı bedensel belirtiler de kişinin korkusunu güçlendirebilir.
Böylece bedensel duyumlar, korkutucu düşünceler ve artan kaygı birbirini besleyen bir döngü oluşturabilir.
Kişi yeni bir panik atak yaşamamak için spor yapmaktan, toplu taşıma kullanmaktan veya kalabalık ortamlara girmekten kaçınmaya başlayabilir.
Bazı kişilerde, kaçmanın zor olacağı veya ihtiyaç duyduğunda yardım alamayacağı düşünülen ortamlara yönelik belirgin korkular gelişebilir. Bu durum agorafobiyle ilişkili olabilir.
Panik Bozukluk ile Nasıl Çalışılır?
Psikolojik görüşmelerde kişinin panik belirtilerini nasıl yorumladığı, hangi durumlarda kaygısının arttığı ve bu kaygıyla baş etmek için geliştirdiği davranışlar değerlendirilir.
Panik bozuklukta bilimsel dayanağı güçlü yöntemlerden biri bilişsel davranışçı yaklaşımdır. Bu yaklaşımda panik belirtilerine ilişkin yanlış yorumlamalar, kaçınma davranışları ve korkuyu sürdüren örüntüler üzerinde çalışılabilir. Psikoeğitim ve uygun maruz bırakma uygulamaları da sürecin bir parçası olabilir.
Panik atağa benzeyen belirtilerin bazı fiziksel sağlık sorunlarında da görülebileceği unutulmamalıdır. Gerektiğinde tıbbi veya psikiyatrik değerlendirme önerilir.
